Waar komen ‘lastig’ gedrag & emotionele uitbarstingen in gevoelige kinderen vandaan? – 12 oorzaken – Leony Vandebelt

Waar komen ‘lastig’ gedrag & emotionele uitbarstingen in gevoelige kinderen vandaan? – 12 oorzaken

‘Lastig’ gedrag van een kind is een uitdaging voor veel ouders. En bij gevoelige kinderen kan het er ook nog eens extra heftig uitkomen.

Als je je realiseert dat het ‘lastige’ gedrag of de emotionele uitbarsting van je kind vaak een reactie is op de omgeving, op jou of gewoon hoort bij de ontwikkelingsfase van je kind, kun je er makkelijker mee omgaan en met veel meer ruimte en begrip reageren.

Hier zijn twaalf oorzaken van ‘lastig’ gedrag en emotionele uitbarstingen in gevoelige kinderen – waar ze zelf niks aan kunnen doen:

  1. Overprikkeling

Overprikkeling of overstimulatie is één van de belangrijkste oorzaken van ‘lastig’ gedrag in gevoelige kinderen. Ze gaan naar school, naar zwemles, mee naar de supermarkt, op visite bij familie en uiteindelijk reageren ze met hyperactief gedrag, weerstand of een vulkaan uitbarsting. Bij jonge kinderen kan die uitbarsting een dag of zelfs twee dagen later nog komen.

Kinderen ervaren stress door te veel input, activiteiten, keuzes en speelgoed. Vooral gevoelige kinderen hebben heel veel rust-tijd nodig om weer te ontladen. Ze pikken alles extra intens op en naast de prikkels van de 5 gebruikelijke zintuigen voelen ze ook nog vaak alle energie en emoties van mensen om hen heen.

2.  Basis behoeftes

Raak je wel een je geduld kwijt omdat je veel te weinig slaap hebt gehad? Of geïrriteerd van de honger? Bij kinderen is dat effect nog 10x sterker. Sommige ouders merken dat kinderen zich anders gedragen een uur voor etenstijd, als ze ziek aan het worden zijn of als ze minder geslapen hebben. Als er in de basis behoeftes iets mist; ze zijn moe, hebben honger, dorst, te veel suiker gehad, dan wordt het voor jonge kinderen bijna onmogelijk om hun hun emoties of gedrag te beheersen.

3.  Nog geen impuls controle

Wel eens tegen je kind gezegd: “Niet gooien!” en vervolgens werd er alsnog gegooid? Het hersengebied wat zorgt voor zelf-controle, het kunnen onderdrukken van impulsen en consequenties kan overzien is nog niet ontwikkeld in kinderen. Het proces van zelf-contole beheersen is langzaam en pas voltooid -in de hersenen- rond de 20 jaar.

Hierdoor verwachten ouders soms al te vroeg te veel van kinderen. Kinderen tot 3 jaar kunnen de verleiding om iets te doen wat niet mag nog niet weerstaan. Ook al lijkt dat soms misschien wel zo. De meeste kinderen kunnen dit pas echt als ze rond de 3,5 – 4 jaar zijn.

Ook stoppen met iets: gooien of slaan duurt soms langer dan je zou willen omdat de impuls “gooien”  aanstaat en het even duurt voordat je kind daar uit kan stappen. Of kunnen kinderen met alle oprechte intentie iets beloven te doen, of niet te doen, maar op het moment dat de impuls komt die niet onderdrukken.

Probeer jezelf eraan te herinneren dat een kinderbrein nog niet vergenoeg ontwikkeld is om impulsen altijd te kunnen onderdrukken of consequenties te overzien zodat je er meer begrip voor kunt hebben.

4.  Behoefte aan heel veel bewegen

Helemaal gek van het rennen door je huis, springen op de bank en koprollen op je bed? Kinderen hebben een enorm sterke ontwikkelingsbehoefte aan veel bewegen.

Het lichaam heeft veel beweging nodig om te groeien en ontwikkelen en zorgt voor een sterke behoefte aan buiten spelen, fietsen, stoeien, springen, klimmen en rondrennen.

In plaats van dit gedrag te zien als ‘lastig’ helpt om even naar de speeltuin te gaan of een wandeling te maken.

5.  Behoefte aan autonomie en onafhankelijk worden

“Ik doe geen jas aan het is super warm!” “Lieverd, het is 10graden buiten, doe een jas aan!” Peuters proberen steeds dingen zelf te doen en kleuters beginnen met initiatief nemen en hun eigen plannen maken en uitvoeren. Het is een ontwikkelingsbehoefte om zelfstandig en onafhankelijk te worden.

Dus het kan vervelend zijn dat je kleuter een hut bouwt met alle schone lakens uit de kast of zijn of haar eigen haar knipt, maar het precies wat ze horen te doen op die leeftijd: hun eigen plannen uitvoeren en zelf beslissingen maken.

6.  Behoefte aan spelen en speelsheid

Je dochter beschilderd haar gezicht met yoghurt, je zoontje wil tikkertje spelen terwijl jullie aan het tandenpoetsen zijn en op het moment dat je de deur uit wil trekt kind lief schoenen aan z’n handen en doet een dinosaurus na.

Dat lijkt misschien ‘lastig’  of is vervelend – zeker als je zelf andere plannen hebt, maar kinderen hebben een enorme behoefte aan spelen en speelsheid. Ze houden van gek doen en laden op als jullie samen lachen en lol hebben.

Spelen kost meer tijd en zit niet altijd ingepland in de tijdlijn of agenda van ouders. Het lijkt dan op niet mee willen werken of ondeugend zijn, ook al is dat het niet.

Als ouders genoeg speeltijd inplannen tijden de rest van de dag dan hoeven kinderen er niet zo hard om te vragen als het tijd is om naar bed of naar buiten te gaan.

7. Het uiten van ‘grote gevoelens’

Als volwassenen hebben we vaak geleerd om onze heftige emoties te onderdrukken. Of dat altijd gezond is, is een andere vraag. Maar kinderen kunnen dat nog niet. Als ze iets heftigs voelen dan komt het eruit, soms met schreeuwen en huilen.

Hoe makkelijker jij de heftige gevoelens er gewoon kunt laten zijn, hoe makkelijker je kind er doorheen komt.

8. Temperament

Sommige gevoelige kinderen zijn niet alleen heel gevoelig maar hebben ook een heel sterk temperament. Vaak hebben ouders pas later door dat deze kinderen zo gevoelig zijn omdat ze altijd bezig zijn met nieuwe avonturen, erg aanwezig kunnen zijn en steeds prikkels op lijken te zoeken.

Gevoeligheid betekent niet altijd verlegen, rustig en teruggetrokken. Gevoeligheid gaat bijvoorbeeld over de hoeveelheid informatie en prikkels je oppikt in je omgeving. En bij kinderen met veel temperament kunnen te veel prikkels er enorm heftig weer uitknallen op een later moment.

9. De valkuil van een talent

We hebben allemaal wel talenten die ook een uitdaging kunnen vormen. Sommige mensen kunnen ontzettend goed focussen, maar hebben moeite om te ontspannen. Sommige mensen zijn heel gevoelig en intuïtief, maar nemen gevoelens van anderen over als een spons.

Voor kinderen werkt dat ook zo. Ze kunnen dol zijn op leren, maar moeite hebben met fouten maken (boos worden als iets niet lukt). Voorzichtig zijn, maar het eng vinden om nieuwe dingen te proberen (niet naar zwemles willen).

Ze kunnen ontzettend goed in het nu leven, maar vergeten steeds de tijd of hebben moeite met structuur (slecht zijn met opruimen of een zooitje maken van hun slaapkamer). Ze hebben een grenzeloze fantasie en creativiteit, maar staan altijd te dromen als je op wilt schieten.

Herkennen dat het ‘lastige’ gedrag van je kind voortkomt uit een talent of sterke eigenschap kan je helpen om het beter te begrijpen en er geduldiger mee om te gaan.

10. Reactie op onduidelijke of inconsequente grenzen

De ene avond mag je kind nog even 10 minuten langer opblijven. De volgende avond zeg je nee en je kind begint te schreeuwen en boos te worden. De ene avond lees je drie boekjes, de andere avond 1 en je kind smeekt om meer.

Als je niet consequent bent in je grenzen triggert dat frustratie in kinderen en leidt het tot zeuren, huilen en schreeuwen.

Ook in je energie helpt het als je duidelijk bent met grenzen. Kinderen voelen als je twijfelt, je schuldig voelt of moeite hebt om je eigen behoeftes ook prioriteit te geven. Als ze die ruimte voelen (want kinderen reageren meer op wat jij voelt en uitstraalt dan op woorden), dan blijven ze grenzen opzoeken en oprekken.

Kinderen willen weten waar ze aan toe zijn. Als je duidelijk grenzen hebt die zo veel mogelijk elke dag hetzelfde zijn en die je zelf ook duidelijke en rustig voelt, is het voor kinderen veel makkelijker.

11. Behoefte aan structuur & voorspelbaarheid

Net als duidelijke grenzen, geven structuur en voorspelbaarheid kinderen een gevoel van veiligheid. Als ze weten wat er ongeveer gaat gebeuren dan kunnen ze er makkelijker mee omgaan.

Als veel structuren elke dag hetzelfde zijn (het naar bed gaan ritueel bijvoorbeeld) dan geeft dat rust. Vooral gevoelige kinderen doen het vaak ontzettend goed op duidelijke structuur en wanneer ze van te voren weten wat er ongeveer gaat gebeuren.

12.   Reactie op jouw energie, stemming en gevoelens

Sensitieve kinderen voelen alles. Vaak ook zonder dat ze het zelf doorhebben. Gevoelens als angst, boosheid, frustratie, verdriet maar ook plezier en enthousiasme kunnen in een milliseconde opgepikt en overgenomen worden.

Kinderen reageren vooral sterk op de stemming van de ouder. Als we gestresst zijn, afgeleid, afwezig, gefrustreerd, of een beetje in een dip zitten, nemen kinderen dat snel over. Ze kunnen hetzelfde gaan voelen en nadoen, of reageren met weerstand en ‘lastig’ gedrag of uitbarstingen.

Als wij rustig, tevreden en aanwezig zijn nemen kinderen dat ook over.

Natuurlijk zijn we dat niet altijd, en dat hoeft ook niet, maar het is goed om in je achterhoofd te houden dat die ‘lastige bui’ van je kind allicht gewoon een reactie is op iets wat het opgepikt heeft in jouw energie en het er zelf niet zo veel aan kan doen.

En dat is altijd behulpzaam is om ook naar jezelf te kijken, naar je eigen energie, je stemming en gevoelens.


DELEN IS LIEF!

Leony Vandebelt

Leony is een internationale coach, teacher en auteur op het gebied van intuïtief opvoeden. Ze werkt met sensitieve ouders en ouders van sensitieve kinderen die op zoek zijn naar nieuwe inzichten en effectieve tools om kinderen bewust en positief op te voeden.

Click Here to Leave a Comment Below

Leave a Comment: