“Help mijn kind slaat!” – Waar slaan vandaan komt & 8 tips hoe je erop kunt reageren – Leony Vandebelt

“Help mijn kind slaat!” – Waar slaan vandaan komt & 8 tips hoe je erop kunt reageren

“Mijn zoon is echt een super schatje. Zo’n lieve jongen. Maar af en toe slaat hij me zo maar en noemt me een rot mama. Ik vind dit heel erg en het raakt me enorm. Waarom doet hij dat?”

Mijn dochter is de laatste tijd erg veel boos. Ze gaat dan slaan en schoppen. Ze kan ook heel hardhandig omgaan met haar zusje van 5 weken. Wat kunnen we hier aan doen?”

“De laatste tijd heeft mijn zoontje ontdekt dat hij kan slaan. Soms kan ik zien dat hij overprikkeld is, op andere momenten heb ik geen idee. Is dit een fase of moet ik hier iets mee?”

Dit zijn voorbeelden van vragen die ik regelmatig krijg. Over slaan en boosheid. Vaak bij juist hele lieve kinderen. Dus waar komt dat slaan vandaan? En hoe kun je er op het beste op reageren?

In dit artikel een aantal mogelijke oorzaken waardoor jonge kinderen slaan: dreumesen, peuters en kleuters. Soms is het een behoefte of gevoel in het kind, soms reageert een kind op de energie van de ouder. Vervolgens geef ik 8 tips over hoe je er het beste op kunt reageren.

Waar komt slaan vandaan

Bij jonge kinderen is slaan soms gewoon experimenteren en uitproberen. Dreumesen en peuters ontdekken hun eigen invloed op de wereld: “Wat kan ik allemaal doen? En wat er gebeurd als ik dat doe?” Zonder dat daar een vervelende intentie achter zit of ook maar enig besef van de gevolgen. “Hee die poes heeft een mooie staart.. wat zou er gebeuren als ik daaraan trek?” of “Ik denk dat mijn worteltjes bijzonder goed zouden staan in mama’s gezicht”

Slaan kan allerlei andere redenen hebben maar soms is het simpelweg spelen en experimenteren.

Soms zit er een groter gevoel achter. Verdriet of angst bijvoorbeeld, wat er eest even uitkomt als boosheid en slaan. Angst, bijvoorbeeld angst om niet goed genoeg te zijn of angst voor afwijzing, behoefte aan bevestiging. Bijvoorbeeld als reactie op een nieuw kindje in het gezin of een ouder die zelf even niet lekker in zijn of haar vel zit en daardoor wat afwezig is. Of een grote verandering die geweest is of die eraan komt, of onderhuidse spanningen tussen de ouders, etc.

Het kan een behoefte zijn aan connectie. Dan is het batterijtje leeg en wil een kind even opladen bij de ouder. Wil het graag aandacht en even helemaal gezien en gehoord worden.

Sommige kinderen, vooral kinderen met veel temperament uiten zich fysiek als ze overprikkeld zijn, overweldigd door alle input om hen heen. Het is dan allemaal gewoon even te veel en elk geluidje of aanraking kan de druppel zijn.

Soms is het gewoon honger. Het ene kind reageert daar sterker op dan het andere. Of suiker, daar reageren gevoelige kinderen soms ook heel heftig op, of gewoon moe zijn, te lang binnen zijn, etc. Dat valt in de categorie fysieke oorzaken.

Het kan ook zijn dat je kind reageert op jouw energie

Zo was er een jongetje die telkens bij het verschonen zijn vader ging trappen. Bij zijn moeder deed hij dat helemaal niet. Het was duidelijk een interactie met zijn vader. Die vader bleek vaak rond te lopen vol frustratie en boosheid die hij moeilijk kon uiten of loslaten. Het was een hele vriendelijke, zachte man en hij drukte zijn boosheid steeds weg omdat hij er niet mee om kon gaan. Het jongetje reageerde op de wolk van frustratie en boosheid die hij oppikte van zijn vader door te gaan schoppen.

Dus wanneer je zelf je moeite hebt met boosheid toelaten, voelen of uiten en het wel bij je draagt, kan een kind daarop reageren.

Wat ik ook vaak tegenkom is als een ouder niet goed grenzen aan kan geven, onhelder is in haar energie en vaak gewoon niet echt vol aanwezig is. Een gevoelig kind, vooral een kind met veel temperament, kan daar op reageren met slaan. Een soort van: “Hee mama, waar zit je?!” Het is een behoefte aan duidelijkheid en structuur.

Bij moeite met grenzen kan het ook gewoon een spelletje worden van uittesten. Vooral als het slaan jou triggert en jij er sterk op reageert. Eigenlijk komt dat ook gewoon neer op duidelijkheid. Duidelijke, rustige, voorspelbare grenzen. Duidelijke, rustige energie.

Behoefte aan leiding en veiligheid zie ik ook wel eens als oorzaak van slaan. Bij kinderen met een sterke energie en een sterke wil. Een ‘alfa’ persoonlijkheid. Die hebben behoefte aan veiligheid in de vorm van duidelijke leiding. Ze lijken alles zelf te willen doen, maar voor kinderen is het ontzettend overweldigend om zoveel controle te hebben. Ze hebben juist behoefte aan iemand die ze het gevoel geeft alles onder controle te hebben zodat zij gewoon lekker veilig kind kunnen zijn.

Het is nooit persoonlijk bedoeld

Wat er ook achter zit, het is in ieder geval nooit bedoeld als persoonlijke afwijzing naar jou en het betekent ook helemaal niet dat je kind een vervelend kind is. Jonge kinderen kunnen nog niet altijd goed met woorden aangeven waar ze behoefte aan hebben of dat het ze allemaal gewoon even te veel is. Zogenaamd ‘lastig’ gedrag is vaak een schreeuw om hulp.

Het is voor jonge kinderen ook nog heel lastig, of vaak onmogelijk zelfs om impulsen te onderdrukken. Er is vaak helemaal geen vervelende intentie maar ze reageren gewoon op een impuls en kunnen dat nog niet stoppen.

Misschien triggert het je heel erg als je kindje slaat of misschien ben je bang dat als je er niet heel snel wat aan doet, je kind altijd zal blijven slaan ofzo. Ontspan. Als jij er een groot probleem van maakt en er veel gewicht aanhangt werkt dat meestal alleen maar averechts.

Slaan is niet het einde van de wereld. Vaak is het en fase. Dat je kind nu slaat zegt niks over de persoon waar je kind uiteindelijk in op zal groeien. Het betekent ook niet dat je een slechte vader/moeder bent of dat je wat fout doet. Kinderen leren snel, zijn erg flexibel en met een beetje begeleiding kunnen ze uiteindelijk op andere manieren leren omgaan met hun emoties.

Hoe kun je er dan het beste op reageren

Dat je begrijpt waar het slaan vandaan komt, en dat je je realiseert dat het geen enorm probleem is, maakt natuurlijk niet dat het opeens mag en dat je je dan maar gewoon moet laten slaan door je kind.

Het is goed om je te realiseren en jezelf eraan te herinneren dat slaan vaak voortkomt uit onmacht. Dat je kind ook gewoon nog heel klein is en nog niet altijd goed doorheeft wat het doet of zich in kan houden. En dat je met jouw reactie, en geduld, je kind kunt leren om zijn of haar emoties beter te reguleren en op meer acceptabele manieren te uiten.

1. Het goede voorbeeld

Geef zelf het goede voorbeeld. Kinderen reageren heel sterk op jouw energie (link: artikel) en leren van jouw reacties. Hoe beter je met je eigen gevoelens leert omgaan en hoe meer jij zelf in balans bent, hoe makkelijker je kind dat ook kan leren.

2. Zorg goed voor jezelf

Als je continu oververmoeid en overvraagd bent is het heel lastig om rustig en geduldig te reageren. Als je moe bent is het ook vaak erg lastig om op tijd en duidelijk je grenzen aan te geven. Je triggert ook veel sneller als je geen reserves hebt. Hoe druk het leven met kleine kinderen ook kan zijn, af en toe even jezelf op de eerste plek zetten is heel gezond.

3. Ontdek je triggers

Als gedrag van je kindje, slaan in dit geval, jou triggert kan het erg behulpzaam zijn om te kijken wat het dan precies is wat jou triggert. Jouw triggers gaan namelijk over jou, die hebben niks met je kind te maken. Triggers komen meestal uit je eigen kindertijd. Misschien zit er ergens nog een pijnplekje van je niet gezien voelen, je afgewezen voelen, je niet gehoord voelen, enz.

4. Gezonde grenzen

Een essentieel puntje bij grenzen is dat je ze op tijd aangeeft. Als je iets wat eigenlijk over je grens gaat een tijdje door laat gaan, dan komt er vanzelf een punt waarop je ontploft. Dus wees op tijd met je grenzen aangeven. Het tweede essentieel puntje bij grenzen is dat je ze ook heel duidelijk voelt. Met duidelijk bedoel ik niet boos of schreeuwend, maar duidelijk. Gegrond, sterk, vanuit jezelf, zonder je klein te maken. “Nee, niet slaan.” Met duidelijke, rustige energie terwijl je ook heel duidelijk een ‘nee’ voelt (en niet een “oh please alsjeblieft nu even niet” in de hoop dat het helpt).

Voor jonge kinderen is het soms heel lastig om direct te stoppen met iets of om een impuls te onderdrukken dus. Dan kun je de hand van je kind even vasthouden om te voorkomen dat je geslapen wordt. “Ik zie dat je het even moeilijk vindt om niet te slaan dus ik help je even door je hand vast te houden.” Eventueel kun je dat aanvullen met bijvoorbeeld: “Zeg het maar als het weer lukt (om niet te slaan).” De exacte woordjes zijn veel minder belangrijk dan je rustige en duidelijke houding en energie.

5. Zeg ‘Ja’  tegen het gevoel

Boosheid is gewoon een emotie, een hele gezonde ook en er is absoluut niks mis mee. Als gevoelige ouders vinden we boosheid soms lastig, we vinden het eng of vervelend als mensen boos zijn of we willen het dan graag voor de ander oplossen zodat de boosheid weer weg gaat. Maar gevoelens willen vooral gevoeld worden. En pogingen om boosheid te fixen, weg te praten, af te leiden, leveren uiteindelijk meestal alleen maar meer boosheid op. In plaats daarvan kun je even helemaal ruimte maken voor het gevoel. “Zo! Jij bent lekker boos zeg! Nou, dat (…) is ook echt super stom! Wat vind je nog meer stom?!” Bijvoorbeeld.

6. “Wil je iets vertellen?”

Als het slaan voortkomt uit een behoefte aan connectie of aandacht dan kan het bijzonder effectief zijn om deze vraag te stellen terwijl je je kind je volledige aandacht geeft. Nadat je rustig je grens stelt en eventueel de hand van je kind even vasthoud omdat het zich niet in kan houden. Je kind leert dan uiteindelijk om behoeftes meer met woorden te uiten en voelt zich even helemaal gezien en gehoord. Vervolgens kun je uitleggen of oefenen dat als je kind iets wil vertellen terwijl jij in gesprek bent, ze bijvoorbeeld ook een hand op je been kan leggen, in plaats van slaan.

7. Connectie

Als een kind zich verbonden voelt kan het makkelijker ontladen, sneller ‘grote’ gevoelens uiten die het dwars zit en weer even helemaal opladen. Een hele behulpzame manier om te verbinden met je kind is samen lachen. Even gek doen, grapjes maken, enz. Lachen werkt verbindend, ontspannend, maakt allemaal fijne hormonen aan en is fantastisch voor het ontladen van vervelende prikkels, energie en gevoelens.

8. Ombuigen, uitrazen en gronden

Afhankelijk van de situatie en het kind zijn er een aantal dingen die vervolgens kunnen helpen:

Ombuigen: “Je mag wel op de bank slaan.” Of “We kunnen wel even samen gaan stampen”  Of “Je mag wel even helpen met eten klaar maken.” etc

Niet te verwarren met afleiden. Afleiden gaat over het gevoel. Een kind willen afleiden van voelen is niet effectief. Ombuigen gaat over het gedrag. De boosheid is prima maar we zoeken er even een andere uitingsvorm voor of we gaan even wat anders doen.

Uitrazen: Even rennen, springen, stampen, de deur uit, stoeien – iets om een teveel aan energie eruit te laten. Uitrazen kan ook zijn dat je kind even ontzettend behoefte heeft aan duidelijkheid. Een duidelijke grens, een nee, zodat het even helemaal super boos kan worden daarover en alle borrelende gevoelens en prikkels in een flinke bui eruit kan gooien. Voor sommige kinderen kan het heel fijn zijn als je ze even stevig vasthoudt zodat ze even helemaal veilig alles eruit kunnen gooien.

Gronden: Je kind juist meehelpen de energie weer omlaag te krijgen, rustig terug in zijn of haar lichaam te zakken. Een rustige activiteit met je handen, kleien, zandbak, boekje voorlezen op schoot, kindermassage. Zelf je energie zo goed mogelijk naar beneden brengen en je kind daar in meenemen.

Welke optie het beste werkt is een kwestie van uitproberen en per kind en situatie verschillend. Soms kan ombuigen in één keer lukken, soms moet er echt eerst even iets uit. Even uitrazen kan enorm helpen, maar soms wordt het van rennen en springen juist alleen maar erger en is gronden de effectievere oplossing op dat moment.

Meer lezen? -> Hoe kinderen met hun gedrag reageren op jouw energie


Wil je zelf leren om duidelijker te worden in je energie, beter met grenzen om gaan, dichter bij jezelf komen en rustiger kunnen blijven?

Als je gevoelig bent kan het soms een extra uitdaging zijn om kinderen te hebben. Hoe mooi kinderen ook zijn, soms is het gewoon even te druk, of je kunt ontzettend twijfelen aan jezelf, grenzen kunnen lastig zijn, omgaan met heftige gevoelens, je geduld bewaren, ondertussen ook nog goed voor jezelf zorgen… 

Speciaal voor gevoelige ouders is deze gratis 10 daagse balans challenge.
In de challenge ontdek je hoe je met je energieveld omgaat en welk effect dat heeft op jou en op je kind, en krijg je 3 korte meditaties om je te helpen je energieveld weer in balans beginnen te brengen.

DELEN IS LIEF!

Leony Vandebelt

Leony is een internationale coach, teacher en auteur op het gebied van intuïtief opvoeden. Ze werkt met sensitieve ouders en ouders van sensitieve kinderen die op zoek zijn naar nieuwe inzichten en effectieve tools om kinderen bewust en positief op te voeden.